<?xml version="1.0"?>
<lido:lidoWrap xmlns:lido="http://www.lido-schema.org" xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/" xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.lido-schema.org http://www.lido-schema.org/schema/v1.0/lido-v1.0.xsd"><lido:lido><lido:lidoRecID lido:type="local" lido:source="Inventarnummer, Deutsches Museum Objektsammlungen (DMO)">DE-MUS-097410/1882</lido:lidoRecID><lido:objectPublishedID lido:type="URL">https://digital.deutsches-museum.de/item/1882</lido:objectPublishedID><lido:category><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="CIDOC CRM">http://www.cidoc-crm.org/crm-concepts/E22</lido:conceptID><lido:term>Man-Made Object</lido:term></lido:category><lido:descriptiveMetadata xml:lang="de"><lido:objectClassificationWrap><lido:objectWorkTypeWrap><lido:objectWorkType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/4288491-3</lido:conceptID><lido:term>Naturwissenschaftliches Instrument</lido:term></lido:objectWorkType><lido:objectWorkType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/4503810-7</lido:conceptID><lido:term>Elektrisiermaschine</lido:term></lido:objectWorkType></lido:objectWorkTypeWrap><lido:classificationWrap><lido:classification lido:type="dmd:project"><lido:term>obj_foundation-collection</lido:term></lido:classification></lido:classificationWrap></lido:objectClassificationWrap><lido:objectIdentificationWrap><lido:titleWrap><lido:titleSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">Scheibenelektrisiermaschine</lido:appellationValue><lido:appellationValue lido:pref="alternate">Scheiben - Elektrisiermaschine</lido:appellationValue></lido:titleSet></lido:titleWrap><lido:inscriptionsWrap><lido:inscriptions lido:type="publish"><lido:inscriptionTranscription>1882</lido:inscriptionTranscription><lido:inscriptionDescription><lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNoteValue>Rahmen</lido:descriptiveNoteValue></lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNoteValue>Inventarnummer (wei&#xDF;e Farbe)</lido:descriptiveNoteValue></lido:descriptiveNote></lido:inscriptionDescription></lido:inscriptions></lido:inscriptionsWrap><lido:repositoryWrap><lido:repositorySet lido:type="current"><lido:repositoryName><lido:legalBodyID lido:type="URI" lido:source="ISIL (ISO 15511)">info:isil/DE-MUS-097410</lido:legalBodyID><lido:legalBodyName><lido:appellationValue>Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik</lido:appellationValue></lido:legalBodyName><lido:legalBodyWeblink>http://www.deutsches-museum.de/</lido:legalBodyWeblink></lido:repositoryName><lido:workID lido:type="inventory number">1882</lido:workID></lido:repositorySet></lido:repositoryWrap><lido:objectDescriptionWrap><lido:objectDescriptionSet lido:type="Funktionsweise"><lido:descriptiveNoteValue lido:label="publish">Elektrisiermaschinen dienen dazu, durch Reibung elektrische Spannungen zu erzeugen. Dazu ben&#xF6;tigt man drei Bauelemente, die auf ein gemeinsames Gestell aufgebaut werden: Ein Reibek&#xF6;rper, ein Reibezeug und ein Konduktor (Leiter). Die Glasscheibe stellt den Reibek&#xF6;rper dar, die ledernen Kissen das Reibezeug. Mittels der Kurbel kann die Scheibe gegen&#xFC;ber den Lederkissen gedreht werden und so durch Ladungstrennung eine Ansammlung von Elektrizit&#xE4;t bewirken. Diese wird an einen Leiter weitergegeben, der m&#xF6;glichst nah am Reibek&#xF6;rper aufgestellt werden muss. Aus Gr&#xFC;nden der Isolation steht der Konduktor auf einem oder mehreren Glasf&#xFC;&#xDF;en.</lido:descriptiveNoteValue></lido:objectDescriptionSet><lido:objectDescriptionSet lido:type="Historische Bedeutung"><lido:descriptiveNoteValue lido:label="publish">Dass die Maschine so vielf&#xE4;ltig nutzbar war, zeigt den Charakter der Elektrizit&#xE4;tsforschung um 1800. Die g&#xE4;ngigen Konzepte zur Erkl&#xE4;rung der Elektrizit&#xE4;t beruhten auf der Vorstellung, dass man es mit einer unsichtbaren, eventuell unw&#xE4;gbaren Art Fl&#xFC;ssigkeit zu tun hatte. Um deren Eigenschaften zu untersuchen, wurden verschiedenartigste Zusatzinstrumente entworfen. Die Bauart entsprach Vorschl&#xE4;gen f&#xFC;r Elektrisiermaschinen, wie sie unter Anderem von Gottfried Albert Kohlreif (1749-1802) und Pierre Bertholon (1742-1800) gemacht worden waren. Besonders &#xE4;hnlich sieht sie jedoch der Elektrisiermaschine von Peter Dollond (1739-1820). Der deutlichste Unterschied besteht in der Halterung der Reibekissen: Sie sind nicht, wie bei den Maschinen der Genannten, einfach an den senkrechten Streben befestigt, sondern durch Blattfedern an die Glasscheibe angedr&#xFC;ckt. Vorhandene, ungenutzte Bohrungen in diesen Streben legen nahe, dass diese Federn erst bei einem Umbau der Maschine hinzugef&#xFC;gt wurden. Unklar ist, ob dieses Instrument und sein Zubeh&#xF6;r aus der Werkstatt Georg Friedrich Branders (1713-1783) stammen. Diese Vermutung gr&#xFC;ndet sich lediglich auf die Konstruktionsweise. Da andererseits Brander fast alle Instrumente kennzeichnete, ist seine Beteiligung als Hersteller eher unwahrscheinlich anzunehmen.</lido:descriptiveNoteValue></lido:objectDescriptionSet></lido:objectDescriptionWrap><lido:objectMeasurementsWrap><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>H&#xF6;he</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>1100.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Breite</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>660.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Tiefe</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>625.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Masse</lido:measurementType><lido:measurementUnit>kg</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>18.35</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Ganzes Objekt</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Durchmesser</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>655.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Glasscheibe</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>H&#xF6;he, ca.</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>165.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Breite, ca.</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>75.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Tiefe, ca.</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>55.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Reibest&#xFC;ck, 4 St&#xFC;ck</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet></lido:objectMeasurementsWrap></lido:objectIdentificationWrap><lido:eventWrap><lido:eventSet><lido:event><lido:eventType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="LIDO">http://terminology.lido-schema.org/lido00001</lido:conceptID><lido:term>Zugang</lido:term></lido:eventType><lido:eventActor><lido:actorInRole><lido:actor lido:type="corporation"><lido:actorID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/252930-0</lido:actorID><lido:actorID lido:type="location">M&#xFC;nchen</lido:actorID><lido:nameActorSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">Generalkonservatorium der wissenschaftlichen Sammlungen des Staates</lido:appellationValue></lido:nameActorSet></lido:actor></lido:actorInRole></lido:eventActor><lido:eventDate><lido:displayDate>15.02.1905</lido:displayDate><lido:date><lido:earliestDate>15.02.1905</lido:earliestDate><lido:latestDate>15.02.1905</lido:latestDate></lido:date></lido:eventDate><lido:eventMethod><lido:term>Stiftung</lido:term></lido:eventMethod></lido:event></lido:eventSet><lido:eventSet><lido:event><lido:eventType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="LIDO">http://terminology.lido-schema.org/lido00007</lido:conceptID><lido:term>Production</lido:term></lido:eventType><lido:eventDate><lido:date><lido:earliestDate>1750-01-01T00:00:00Z</lido:earliestDate><lido:latestDate>1806-12-31T00:00:00Z</lido:latestDate></lido:date></lido:eventDate><lido:eventMaterialsTech><lido:materialsTech><lido:termMaterialsTech lido:type="material"><lido:term>Sonstiges</lido:term><lido:term>Messing</lido:term><lido:term>Glas</lido:term><lido:term>Holz</lido:term></lido:termMaterialsTech><lido:termMaterialsTech lido:type="colour"><lido:term>rot</lido:term><lido:term>braun</lido:term></lido:termMaterialsTech><lido:extentMaterialsTech>Ganzes Objekt</lido:extentMaterialsTech></lido:materialsTech></lido:eventMaterialsTech></lido:event></lido:eventSet></lido:eventWrap><lido:objectRelationWrap><lido:subjectWrap><lido:subjectSet><lido:subject lido:type="description"><lido:subjectConcept><lido:term lido:label="Subject">Reibungselektrizit&#xE4;t</lido:term><lido:term lido:label="Subject classification">310.10.10 Physik / Sammlung der bayerischen Akademie der Wissenschaften / Reibungselektrizit&#xE4;t</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Glasscheibe</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Triboelektrizit&#xE4;t</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Spannung</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Ladung</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Reibung</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">glass disc</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">voltage</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">triboelectricity</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">contact electrification</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">friction</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">electrostatic machine</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">electrostatic machine</lido:term></lido:subjectConcept></lido:subject></lido:subjectSet></lido:subjectWrap><lido:relatedWorksWrap><lido:relatedWorkSet><lido:relatedWork><lido:object><lido:objectID lido:type="local">1176</lido:objectID></lido:object></lido:relatedWork><lido:relatedWorkRelType><lido:term>Erg&#xE4;nzung durch</lido:term></lido:relatedWorkRelType></lido:relatedWorkSet><lido:relatedWorkSet><lido:relatedWork><lido:object><lido:objectID lido:type="local">1334</lido:objectID></lido:object></lido:relatedWork><lido:relatedWorkRelType><lido:term>Gebrauch zusammen mit</lido:term></lido:relatedWorkRelType></lido:relatedWorkSet><lido:relatedWorkSet><lido:relatedWork><lido:object><lido:objectID lido:type="local">1239</lido:objectID></lido:object></lido:relatedWork><lido:relatedWorkRelType><lido:term>Gebrauch zusammen mit</lido:term></lido:relatedWorkRelType></lido:relatedWorkSet><lido:relatedWorkSet><lido:relatedWork><lido:object><lido:objectID lido:type="local">1877</lido:objectID></lido:object></lido:relatedWork><lido:relatedWorkRelType><lido:term>Gebrauch zusammen mit</lido:term></lido:relatedWorkRelType></lido:relatedWorkSet></lido:relatedWorksWrap></lido:objectRelationWrap></lido:descriptiveMetadata><lido:administrativeMetadata xml:lang="de"><lido:recordWrap><lido:recordID lido:type="local">1882</lido:recordID><lido:recordType><lido:term>item</lido:term></lido:recordType><lido:recordSource><lido:legalBodyID lido:type="URI" lido:source="ISIL (ISO 15511)">info:isil/DE-MUS-097410</lido:legalBodyID><lido:legalBodyName><lido:appellationValue>Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik</lido:appellationValue></lido:legalBodyName><lido:legalBodyWeblink>http://www.deutsches-museum.de/</lido:legalBodyWeblink></lido:recordSource></lido:recordWrap><lido:resourceWrap><lido:resourceSet><lido:resourceRepresentation lido:type="thumbnail"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/1882_0001</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/1882_0001</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceType><lido:term>Digitale Photographie</lido:term></lido:resourceType></lido:resourceSet></lido:resourceWrap></lido:administrativeMetadata></lido:lido></lido:lidoWrap>
