<?xml version="1.0"?>
<lido:lidoWrap xmlns:lido="http://www.lido-schema.org" xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/" xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.lido-schema.org http://www.lido-schema.org/schema/v1.0/lido-v1.0.xsd"><lido:lido><lido:lidoRecID lido:type="local" lido:source="Inventarnummer, Deutsches Museum Objektsammlungen (DMO)">DE-MUS-097410/514</lido:lidoRecID><lido:objectPublishedID lido:type="URL">https://digital.deutsches-museum.de/item/514</lido:objectPublishedID><lido:category><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="CIDOC CRM">http://www.cidoc-crm.org/crm-concepts/E22</lido:conceptID><lido:term>Man-Made Object</lido:term></lido:category><lido:descriptiveMetadata xml:lang="de"><lido:objectClassificationWrap><lido:objectWorkTypeWrap><lido:objectWorkType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/4140457-9</lido:conceptID><lido:term>Optisches Instrument</lido:term></lido:objectWorkType></lido:objectWorkTypeWrap><lido:classificationWrap><lido:classification lido:type="dmd:project"><lido:term>obj_foundation-collection</lido:term></lido:classification></lido:classificationWrap></lido:objectClassificationWrap><lido:objectIdentificationWrap><lido:titleWrap><lido:titleSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">Lichtpolarisationsapparat</lido:appellationValue><lido:appellationValue lido:pref="alternate">Lichtpolarisationsapparat von Utzschneider und Fraunhofer</lido:appellationValue></lido:titleSet></lido:titleWrap><lido:inscriptionsWrap><lido:inscriptions lido:type="publish"><lido:inscriptionTranscription>0 20 40 [...] 180 [zweimal, in beide Richtungen, auf 1 Grad genau geteilt]</lido:inscriptionTranscription><lido:inscriptionDescription><lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNoteValue>Einblick</lido:descriptiveNoteValue></lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNote><lido:descriptiveNoteValue>Skalenbeschriftung</lido:descriptiveNoteValue></lido:descriptiveNote></lido:inscriptionDescription></lido:inscriptions></lido:inscriptionsWrap><lido:repositoryWrap><lido:repositorySet lido:type="current"><lido:repositoryName><lido:legalBodyID lido:type="URI" lido:source="ISIL (ISO 15511)">info:isil/DE-MUS-097410</lido:legalBodyID><lido:legalBodyName><lido:appellationValue>Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik</lido:appellationValue></lido:legalBodyName><lido:legalBodyWeblink>http://www.deutsches-museum.de/</lido:legalBodyWeblink></lido:repositoryName><lido:workID lido:type="inventory number">514</lido:workID></lido:repositorySet></lido:repositoryWrap><lido:displayStateEditionWrap><lido:displayState>Ganzes Objekt: Grundplatte wahrscheinlich erg&#xE4;nzt, evtl. schon einmal restauriert. Abreibungen am Tubus und Besch&#xE4;digung am K&#xF6;cher. Oxidation am Okular. R&#xFC;ckseitiger Belag auf beiden Spiegeln.\n\n(Johannes-Geert Hagmann, Benjamin Mirwald, 01.10.2014)</lido:displayState></lido:displayStateEditionWrap><lido:objectDescriptionWrap><lido:objectDescriptionSet lido:type="Funktionsweise"><lido:descriptiveNoteValue lido:label="publish">Mit dem Instrument konnte die Richtung der Schwingungsebene von Lichtwellen bestimmt werden. &#xC4;hnlich dem von Johann Gottlieb N&#xF6;rrenberg (1787-1862) erfundenen &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;sapparat wird bei vorliegendem Instrument die Malus-&lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt; genutzt: Ein Spiegel - hier der elliptische Spiegel im Fu&#xDF; des &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#tubus" title="Tubus"&gt;Tubus&lt;/a&gt; - polarisiert Licht, wenn es unter einem relativ flachen Winkel auf ihn f&#xE4;llt. Der gro&#xDF;e eckige Spiegel ist dem polarisierenden nur vorgeschaltet, um Licht der Sonne ins Instrument zu lenken. Am oberen Ende verbirgt sich noch ein weiterer drehbarer &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;sfilter direkt unter dem Einblickloch, eventuell ein Kristall oder auch ein halbdurchl&#xE4;ssiger dritter Spiegel. Das Geh&#xE4;use dieses Einblicks ist drehbar, der &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#tubus" title="Tubus"&gt;Tubus&lt;/a&gt; zum Messen des Winkels mit einer Gradskala ausgestattet. Um das Ph&#xE4;nomen der &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt; auszunutzen, ist zwischen dem elliptischen Spiegel und dem Einblick eine &#xD6;ffnung vorhanden. In sie konnte man eine Probe einbringen, die man dann durchleuchtete und ihre Wirkung auf die &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;srichtung des Lichts messen konnte. Um Streulicht abzuhalten, lie&#xDF; sich die Lederh&#xFC;lle von oben &#xFC;ber diese &#xD6;ffnung schieben.</lido:descriptiveNoteValue></lido:objectDescriptionSet><lido:objectDescriptionSet lido:type="Historische Bedeutung"><lido:descriptiveNoteValue lido:label="publish">&lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;smessungen waren schon im 17. und 18. Jahrhundert mit besonderen Kristallen m&#xF6;glich gewesen, doch die &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt; durch Reflexion wurde erst 1809 vom Physiker Etienne Louis Malus (1775-1812) erkl&#xE4;rt, so dass zu Beginn des 19. Jahrhunderts neue &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;sapparate konstruiert werden konnten. Der Hinweis auf Josef von Fraunhofer (1787-1826) in der &#xFC;berlieferten Objektbezeichnung stammt aus dem Instrumentenkatalog der Bayerischen Akademie der Wissenschaften von Thadd&#xE4;us Siber (1774-1854) aus der Zeit um 1827. Merkw&#xFC;rdig dabei ist, dass keine Signatur auf Fraunhofer hinweist, wie auf allen anderen Instrumenten aus dem Optischen Institut &#xFC;blich. Ludwig Merz (1817-1858), Sohn des Fraunhofer-Nachfolgers Georg Merz (1793-1867), weist 1844 in einem Artikel f&#xFC;r die "Annalen der Physik" allerdings darauf hin, dass &lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/glossar/#polarisation" title="Polarisation"&gt;Polarisation&lt;/a&gt;sapparate "seit Fraunhofer im [Optischen] Institut meines Vaters gefertigt werden". Die Herstellung Ende der 1820er/Anfang der 1830er Jahre passt wiederum mit der Aufnahme als Neuanschaffung in Sibers Inventar zusammen.</lido:descriptiveNoteValue></lido:objectDescriptionSet></lido:objectDescriptionWrap><lido:objectMeasurementsWrap><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>H&#xF6;he</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>573.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Breite</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>132.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Tiefe</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>285.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Masse</lido:measurementType><lido:measurementUnit>kg</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>2.18</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Ganzes Objekt</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>L&#xE4;nge</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>194.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Breite</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>66.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Dicke</lido:measurementType><lido:measurementUnit>mm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>7.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Rechteckiger Spiegel</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Gro&#xDF;e Achse, ca.</lido:measurementType><lido:measurementUnit>cm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>8.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Kleine Achse, ca.</lido:measurementType><lido:measurementUnit>cm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>5.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Elliptischer Spiegel</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurementsSet><lido:objectMeasurements><lido:measurementsSet><lido:measurementType>Durchmesser</lido:measurementType><lido:measurementUnit>cm</lido:measurementUnit><lido:measurementValue>5.00</lido:measurementValue></lido:measurementsSet><lido:extentMeasurements>Tubus</lido:extentMeasurements></lido:objectMeasurements></lido:objectMeasurementsSet></lido:objectMeasurementsWrap></lido:objectIdentificationWrap><lido:eventWrap><lido:eventSet><lido:event><lido:eventType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="LIDO">http://terminology.lido-schema.org/lido00001</lido:conceptID><lido:term>Zugang</lido:term></lido:eventType><lido:eventActor><lido:actorInRole><lido:actor lido:type="corporation"><lido:actorID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/252930-0</lido:actorID><lido:actorID lido:type="location">M&#xFC;nchen</lido:actorID><lido:nameActorSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">Generalkonservatorium der wissenschaftlichen Sammlungen des Staates</lido:appellationValue></lido:nameActorSet></lido:actor></lido:actorInRole></lido:eventActor><lido:eventDate><lido:displayDate>15.02.1905</lido:displayDate><lido:date><lido:earliestDate>15.02.1905</lido:earliestDate><lido:latestDate>15.02.1905</lido:latestDate></lido:date></lido:eventDate><lido:eventMethod><lido:term>Stiftung</lido:term></lido:eventMethod></lido:event></lido:eventSet><lido:eventSet><lido:event><lido:eventType><lido:conceptID lido:type="URI" lido:source="LIDO">http://terminology.lido-schema.org/lido00007</lido:conceptID><lido:term>Production</lido:term></lido:eventType><lido:eventActor><lido:actorInRole><lido:actor lido:type="corporation"><lido:actorID lido:type="URI" lido:source="GND">http://d-nb.info/gnd/7517934-9</lido:actorID><lido:actorID lido:type="location">Benediktbeuern</lido:actorID><lido:actorID lido:type="text">Unter diesem Namen trat die durchg&#xE4;ngig auch als "Optisches Institut" bezeichnete Firma von 1814 bis 1839 und teilweise noch bis 1845 auf. Fraunhofer starb 1826, Utzschneider engagierte als Mitinhaber schlie&#xDF;lich 1838 Georg Merz und Joseph Mahler. Diese nutzten ab 1839 zum Teil auch ihre Namen als Signatur: "Merz und Mahler". 1819 hatte die Firma ihren Sitz von Benediktbeuern nach M&#xFC;nchen verlegt, die Glash&#xFC;tte blieb weiterhin in Benediktbeuern.</lido:actorID><lido:actorID lido:type="text-type">Kurzbeschreibung</lido:actorID><lido:nameActorSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">&lt;a href="/projekte/gruendungssammlung/personen/#utzschneider-und-fraunhofer-1814-1845" title="Utzschneider und Fraunhofer (1814-1845)"&gt;Utzschneider und Fraunhofer (1814-1845)&lt;/a&gt;</lido:appellationValue></lido:nameActorSet></lido:actor></lido:actorInRole></lido:eventActor><lido:eventDate><lido:date><lido:earliestDate>1815-01-01T00:00:00Z</lido:earliestDate><lido:latestDate>1844-12-31T00:00:00Z</lido:latestDate></lido:date></lido:eventDate><lido:eventPlace><lido:placeSet><lido:place lido:politicalEntity="town"><lido:placeID lido:type="URI" lido:source="GeoNames">http://www.geonames.org/2867714</lido:placeID><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">M&#xFC;nchen</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue lido:pref="alternate">Munich</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet><lido:gml><gml:LineString><gml:coordinates>48.13&#xB0;, 11.57&#xB0;</gml:coordinates></gml:LineString></lido:gml><lido:partOfPlace lido:politicalEntity="province"><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue lido:pref="preferred">Bayern</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue lido:pref="alternate">Bavaria</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet><lido:partOfPlace lido:politicalEntity="country"><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue>Germany</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet><lido:partOfPlace lido:geographicalEntity="continent"><lido:namePlaceSet><lido:appellationValue>Europe</lido:appellationValue></lido:namePlaceSet></lido:partOfPlace></lido:partOfPlace></lido:partOfPlace></lido:place></lido:placeSet></lido:eventPlace><lido:eventMaterialsTech><lido:materialsTech><lido:termMaterialsTech lido:type="material"><lido:term>Leder</lido:term><lido:term>Glas</lido:term><lido:term>Messing</lido:term><lido:term>Holz</lido:term></lido:termMaterialsTech><lido:extentMaterialsTech>Ganzes Objekt</lido:extentMaterialsTech></lido:materialsTech></lido:eventMaterialsTech><lido:eventDescriptionSet><lido:descriptiveNoteValue>Datierung gesch&#xE4;tzt, Aufnahme ins Inventar 1827.</lido:descriptiveNoteValue></lido:eventDescriptionSet></lido:event></lido:eventSet></lido:eventWrap><lido:objectRelationWrap><lido:subjectWrap><lido:subjectSet><lido:subject lido:type="description"><lido:subjectConcept><lido:term lido:label="Subject">Licht</lido:term><lido:term lido:label="Subject classification">310.10.07 Physik / Sammlung der bayerischen Akademie der Wissenschaften / Licht</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Optik</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Wellentheorie</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Spiegel</lido:term><lido:term lido:label="Keyword">Polarisation</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">undulation theory</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">optics</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">light</lido:term><lido:term lido:label="Keyword" xml:lang="en">polariscope</lido:term></lido:subjectConcept></lido:subject></lido:subjectSet></lido:subjectWrap></lido:objectRelationWrap></lido:descriptiveMetadata><lido:administrativeMetadata xml:lang="de"><lido:recordWrap><lido:recordID lido:type="local">514</lido:recordID><lido:recordType><lido:term>item</lido:term></lido:recordType><lido:recordSource><lido:legalBodyID lido:type="URI" lido:source="ISIL (ISO 15511)">info:isil/DE-MUS-097410</lido:legalBodyID><lido:legalBodyName><lido:appellationValue>Deutsches Museum von Meisterwerken der Naturwissenschaft und Technik</lido:appellationValue></lido:legalBodyName><lido:legalBodyWeblink>http://www.deutsches-museum.de/</lido:legalBodyWeblink></lido:recordSource></lido:recordWrap><lido:resourceWrap><lido:resourceSet><lido:resourceRepresentation lido:type="thumbnail"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0002</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0001</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0002</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0003</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0004</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0005</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0006</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceRepresentation lido:type="image"><lido:linkResource lido:formatResource="jpg">https://media.deutsches-museum.de/id/514_0007</lido:linkResource></lido:resourceRepresentation><lido:resourceType><lido:term>Digitale Photographie</lido:term></lido:resourceType></lido:resourceSet></lido:resourceWrap></lido:administrativeMetadata></lido:lido></lido:lidoWrap>
